Το χριστουγεννιάτικο τραπέζι του Βιβλιοπόντικα

Υπόθεση
Είναι παραμονή Χριστουγέννων και η Τίτα Γραβιέρα έχει πολλή δουλειά στη βιβλιοθήκη, αφού όλα τα παιδιά θέλουν να δανειστούν βιβλία για τις διακοπές. Ο Βιβλιοπόντικας αντί να της μαγειρέψει φαγητό στο σπίτι και να την περιμένει, αποφασίζει να της κάνει μία απολαυστική... έκπληξη.

Χαρακτηριστικά 
Εκδότης: Πατάκης 

Συγγραφέας: Βαγγέλης Ηλιόπουλος 

Εικονογράφηση: Κιάρα Φεντέλε 

ISBN: 978-960-16-2623-9

Έτος 1ης Έκδοσης: 2007

Σελίδες: 36
Τιμή: περίπου 5 ευρώ
Ηλεκτρονική αγορά εδώ
Άλλη κριτική για το βιβλίο εδώ 

Τάξεις: Α’, Β’

Κριτική
Η τέταρτη (και χριστουγεννιάτικη) συνέχεια στις περιπέτειες του Βιβλιοπόντικα. Αυτή τη φορά σε επίπεδο 800 λέξεων (σειρά χωρίς σωσίβιο – Δελφινάκια), που απευθύνεται όπως πάντα σε νέους αναγνώστες. Οι λέξεις είναι απλές (συναντάμε  ωστόσο και λέξεις όπως το «απαρέμφατο» που ίσως δυσκολέψει μαθητές και γονείς) και οι προτάσεις σύντομες και κατανοητές. Η επιμέλεια εξακολουθεί να είναι ιδιαίτερα προσεγμένη, και σε κάθε σελίδα η πολύχρωμη εικονογράφηση δένει με το κείμενο που φτάνει το πολύ τις 15 σειρές. Στο τέλος του βιβλίου, περιμένουν τους μαθητές πέντε (ολόκληρες) δραστηριότητες: Η πρώτη θα μπορούσε να απευθύνεται και σε μεγαλύτερα παιδιά, αφού ζητά από τους αναγνώστες να συμπληρώσουν τον κανονισμό μιας βιβλιοθήκης, η επόμενη είναι λογικής και παρατηρητικότητας, όπου αναζητούνται τα λάθος υλικά σε μια συνταγή, ακολουθεί μια ακόμα δραστηριότητα λογικής και παρατηρητικότητας, έπειτα ένα sudoku με χριστουγεννιάτικες μπάλες που θα δοκιμάσει την ικανότητα των παιδιών να ακολουθούν οδηγίες, και τέλος ένα κρυπτόλεξο, επίσης αρκετά απαιτητικό για παιδιά Α’ τάξης.

Το βιβλίο προτείνεται κυρίως σε παιδιά Α’ και Β’ τάξης, θα μπορούσαν όμως να το διαβάσουν και μικρότερα που προετοιμάζονται για το σχολείο ή μεγαλύτερα που αντιμετωπίζουν δυσκολίες και χρειάζονται ένα εύκολο κείμενο να ενισχύσει την αναγνωστική τους αυτοπεποίθηση. 

Οι περιπέτειες του ποντικούλη που τρελαίνεται για βιβλία συνεχίζονται με αρκετό χιούμορ και σε αυτό το τεύχος, ακόμη κι αν εδώ δεν συναντήσαμε την έμπνευση που είχαν οι προηγούμενες ιστορίες του ήρωα. Οι συνταγές που προτείνει ο Βιβλιοπόντικας με καταιγιστικό ρυθμό, μπορεί κάνουν τους μικρούς αναγνώστες να γελάσουν, ενώ η βοήθεια που αποφασίζει να προσφέρει στη σύντροφό του, θα δώσει στα παιδιά ένα μήνυμα αλληλεγγύης και συντροφικότητας.

Από την άλλη, αν σε μια δεύτερη ανάλυση τολμούσαμε να αντικαταστήσουμε το πάθος του πρωταγωνιστή για βιβλία με κάποιο άλλο από την ανθρώπινη καθημερινότητα (π.χ. αλκοόλ, τυχερά παιχνίδια, κάπνισμα), ίσως να μας προβλημάτιζε το γεγονός ότι οι παραινέσεις των παιδιών δεν έχουν καμία ισχύ επάνω στον ενήλικο γονέα, και μόνο όταν αυτός διαβάζει την υποσημείωση της συζύγου, αλλάζει γνώμη και συγκρατείται. Επίσης, το ότι τελικά ο ήρωας χρησιμοποιεί και ένα άρωμα από τον «απαγορευμένο καρπό» στα κουλουράκια που ταΐζει τη γυναίκα του, αν δεν εκληφθεί ως απλή «τσαχπινιά», θα μπορούσε να μεταφέρει ένα λάθος μήνυμα έλλειψης ειλικρίνειας ανάμεσα στους γονείς, με συνενοχή μάλιστα και των ίδιων των παιδιών. Καλό θα ήταν λοιπόν μετά την ανάγνωση του βιβλίου να ακολουθήσει μικρή συζήτηση, ώστε να βεβαιωθούμε ότι τα παιδιά κράτησαν τα επιθυμητά μηνύματα από το κείμενο.

Αξίες - Θέματα
Φιλαναγνωσία, Αλληλεγγύη, Οικογένεια

Απόσπασμα 

“Βιβλιοπόντικα

αγάπη μου,

Σε παρακαλώ, μπορείς να ετοιμάσεις

εσύ το χριστουγεννιάτικο τραπέζι;

Στη Βιβλιοποντικοθήκη έχει πολλή

δουλειά και δε θα προλάβω ούτε να σε βοηθήσω.

           Τίτα”

Αυτό το σημείωμα είχε αφήσει η Τίτα Γραβιέρα

φεύγοντας πρωί πρωί για τη δουλειά και ο Βιβλιοπόντικας το διάβασε μόλις σηκώθηκε. 

- Παιδιά, παιδιά, ξυπνήστε! Η μαμά έχει τόση

δουλειά, που θα ετοιμάσουμε εμείς το

χριστουγεννιάτικο τραπέζι.

- Ζήτω! Και τι θα μαγειρέψουμε; 

- Θα το σκεφτούμε… και θα αποφασίσουμε.

Για να θυμηθώ… τι έφτιαχνε η μαμά μου στις

γιορτές… Α! Εγκυκλοπαίδεια γεμιστή!

- Τι;

- Εγκυκλοπαίδεια γεμιστή με κάστανα, στο

φούρνο με πατάτες!

- Περίεργο φαγητό.

- Πολύ νόστιμο. Άλλοι τέτοια μέρα φτιάχνουν

αισθηματικά μυθιστορήματα στα κάρβουνα.

Εμένα όμως με λιγώνουν.

- Και για σαλάτα, μπαμπά;

- Ψιλοκομμένο λεξικό με άνηθο και μαϊντανό!

- Γλυκό;

- Τούρτα εικονογραφημένων παραμυθιών με

σαντιγί, κερασάκια και φραουλίτσες. Ή μήπως

προτιμάτε παγωτό από μυθιστορήματα

επιστημονικής φαντασίας με σάλτσα ζεστής

σοκολάτας;

Το χριστουγεννιάτικο τραπέζι του Βιβλιοπόντικα

Το ημερολόγιο ενός Σπασίκλα 6: Μέρες Πανικού

Υπόθεση
Πλησιάζουν Χριστούγεννα και ο Γκρεγκ Χέφλι έχει μπλέξει άσχημα. Κάποιος έχει προκαλέσει ζημιές στο σχολείο και ο ίδιος αποτελεί τον βασικό ύποπτο. Όλως περιέργως, όμως, είναι αθώος. Ή κάπως αθώος... Άξαφνα, μια χιονοθύελλα χτυπά την πόλη και η οικογένεια Χέφλι κλείνεται στο σπίτι. Ο Γκρεγκ ξέρει ότι όταν το χιόνι λιώσει θα πρέπει να αντιμετωπίσει τις συνέπειες των πράξεών του, σκέφτεται ωστόσο πως η τιμωρία ίσως είναι προτιμότερη από το να συνεχίσει να κάθεται στο σπίτι με τους δικούς του...

Χαρακτηριστικά 
Εκδότης: Ψυχογιός
Συγγραφέας: Τζεφ Κίνι (Jeff Kinney)
Μετάφραση: Ιωάννα Λαμπράκη
Εικονογράφηση: Τζεφ Κίνι 
ISBN: 978-960-496-422-2
Τίτλος πρωτοτύπου: Diary of a Wimpy Kid: Cabin Fever
Έτος 1ης Έκδοσης: 2011 (στα ελληνικά 2011)
Σελίδες: 226
Τιμή: περίπου 10 ευρώ
Ηλεκτρονική αγορά εδώ
Τάξεις: Ε’, Στ’

Κριτική

Η έκτη συνέχεια της σπαρταριστής (και λίγο κωμικοτραγικής) ιστορίας του ταλαίπωρου Γκρεγκ Χέφλι από τη σειρά Το Ημερολόγιο ενός Σπασίκλα, που μάλλον δίκαια έχει αναδειχθεί σε Νο 1 Best Seller των New York Times, με διαφημιστική προώθηση που σπάνια βλέπουμε σε παιδικά βιβλία, δική του ιστοσελίδα και μεταφερόμενο σε ταινίες στο Hollywood.

Η μετάφραση σε αυτό τον τόμο αλλάζει χέρια αλλά εξακολουθεί να είναι πολύ καλή, και έτσι το κείμενο στη γλώσσα μας δεν αντιμετωπίζει προβλήματα ροής. Η εικονογράφηση του συγγραφέα παραμένει λιτή και μπορεί να μην διεκδικεί καλλιτεχνικές δάφνες, ωστόσο είναι εκφραστικότατη και δένει με το κείμενο με τέτοιο τρόπο, ώστε να μετατρέπεται σε αναπόσπαστο κομμάτι της διήγησης. Το βιβλίο δεν χωρίζεται σε κεφάλαια, αλλά όπως τα ημερολόγια -σε ημέρες καταγραφής. Αυτό ωστόσο είναι μάλλον τυπικό, αφού οι νοηματικές ενότητες δεν ακολουθούν πάντοτε τις μέρες. Συνεπώς, οι μικροί αναγνώστες ίσως είναι καλύτερα να διακόπτουν κάθε που έχουν κουραστεί και βλέπουν ότι ξεκινάει ένα νέο επεισόδιο (θα χρειαστούν σελιδοδείκτη γιατί το εξώφυλλο είναι σκληρό και χωρίς αυτιά). Το βιβλίο προτείνεται κυρίως σε αγόρια της Ε’ και Στ’ τάξης, ενώ σίγουρα μπορούν να το διαβάσουν και μεγαλύτερα παιδιά, που έχουν τη δυνατότητα να ταυτιστούν ακόμη περισσότερο με τον Γκρεγκ. 

Ο καλόκαρδος και δημιουργικός, αλλά μάλλον αγαθιάρης αντιήρωας, βρίσκει και πάλι τον μπελά του, αφού εγκλωβίζεται στις κοινωνικές συμβάσεις και πέφτει στις παγίδες που του στήνει η μοίρα (και τα αδέλφια του), κάνοντας συνέχεια πράγματα που θεωρεί «σωστά», παρότι πρόσκαιρα τον ζημιώνουν και τον απογοητεύουν. Προσωπικά θα τον χαρακτήριζα λιγότερο «σπασίκλα» και περισσότερο «ψαρωμένο», ιδίως σε αντιδιαστολή με τα «ξε-ψαρωμένα» αδέλφια του, που αδιαφορούν για τους κανόνες, χειρίζονται τους μεγάλους και κινούν υπογείως τα νήματα, υψώνοντας εμπόδια στο δρόμο του πρωταγωνιστή προς μια ήσυχη, ομαλή διαβίωση.

Οι απανωτές αποτυχίες και ματαιώσεις ωστόσο (αυτό το παιδί μοιάζει να το περιμένει ο νόμος του Μέρφυ στη γωνία) δεν τον πτοούν, αφού το μεγάλο του χάρισμα είναι η προσαρμογή στις νέες συνθήκες και ο συμβιβασμός με τα εκάστοτε νέα δεδομένα. Το βιβλίο τελικά αποδεικνύεται ιδιαίτερα χρήσιμο, αφού μαζί με τον πρωταγωνιστή, που διαρκώς δοκιμάζει νέα πράγματα και μαθαίνει από τα λάθη του, μαθαίνουν και οι αναγνώστες.

Το χιούμορ συνοδεύει όλο το κείμενο (προσωπικά υπήρξαν δύο σκηνές που δεν κρατήθηκα και χαχάνιζα σε μια αίθουσα αναμονής), κάτι που κάνει την ανάγνωση ξεκούραστη. Το βιβλίο ωστόσο δεν αποσκοπεί αποκλειστικά στην ψυχαγωγία μας. Μέσα από το κείμενο γίνεται και κοινωνική κριτική, αφού σχολιάζονται ποικίλα θέματα, όπως οι αγκυλώσεις του συστήματος (άραγε ισχύει το ότι οι καθηγητές απαγορεύεται να αγγίζουν τους μαθητές;), η ισχύς του Τύπου, η προοδευτικότητα ως μόδα, η διαφήμιση, η ισότητα των δύο φύλων αλλά και πιο σύγχρονα ζητήματα, όπως το bullying και ο εθισμός στα on line παιχνίδια. 

Πολύς ντόρος γίνεται τελευταία με έναν χαρακτηρισμό που απευθύνει ένας νταής κατά του ήρωα. Το αγγλικό "sissy" έχει λέει μεταφραστεί σε "αδερφάρα!" αντί για π.χ. "φλώρε!". Εντάξει, δε λέω, ίσως το δεύτερο να ήταν πιο ήπιο, πιο κοντινό σε αυτό που εννοούσε ο συγγραφέας, πιο politically correct... Βρίσκω όμως την αναστάτωση λίγο υπερβολική, αφού πρώτον ο επιτιθέμενος έχει έτσι κι αλλιώς πρόθεση να προσβάλλει τον ήρωα (και μάλιστα τον "ανδρισμό" του), και δεύτερον από τη στιγμή που η συγκεκριμένη λέξη δεν είναι κάποια στρεβλή επινόηση: δυστυχώς, είναι αρκετά κοινή στα προαύλια των σχολείων (φυσικά και των δημοτικών). Ας μην πανικοβαλλόμαστε λοιπόν και ας μην ξεχνάμε πως ένας από τους λόγους επιτυχίας αυτής της σειράς, είναι πως δεν φοβάται να φλερτάρει με το οριακό (παραπέμπω και πιο κάτω στην εικόνα με τον ήρωα καθισμένο στη λεκάνη της τουαλέτας). Σκοπός της να μας επιτρέψει να ταυτιστούμε με τον πρωταγωνιστή, ο οποίος μπορεί μεν να ανησυχεί για τα πάντα, δεν πτοείται όμως από τίποτα (ούτε από προσβολές ούτε από αποτυχίες), και γι' αυτό μας λυτρώνει και μας ψυχαγωγεί.

Αξίες - Θέματα

Χιούμορ, Εκπαίδευση, Φιλία, Χριστούγεννα

Απόσπασμα
Απόψε κάθισα να σκεφτώ τι να γράψω στη λίστα με τα δώρα που θέλω για τα Χριστούγεννα. Προσπαθώ να είμαι όσο πιο συγκεκριμένος γίνεται, γιατί άμα αφήνω τη μαμά και τον μπαμπά να αποφασίσουν, τότε παίρνω ό,τι πιο μουρλό τους έρθει.

Πριν από μερικά χρόνια, ξέχασα να κάνω λίστα και το πλήρωσα πολύ ακριβά. Η μαμά ήταν έγκυος στον Μάνι και ήθελε να με προετοιμάσει για τη ζωή με το νέο αδελφάκι.

Έτσι, για τις γιορτές μου πήρε μια ΚΟΥΚΛΑ.

Αρχικά δεν ήθελα να τον βλέπω τον Αλφρέντο.

Μετά ανακάλυψα πως το να έχεις μια κούκλα που να μπορείς να την ταΐζεις ήταν πολύ χρήσιμο. Από τη στιγμή που πήρα τον Αλφρέντο, ούτε ένα τόσο δα λαχανικό δεν ακούμπησε το στόμα μου.

Και δεν ήταν αυτή η μοναδική χρησιμότητα της κούκλας.

Ανακάλυψα πως γινόταν και ένα τέλειο αναλόγιο για κόμικς.

Πρέπει να παραδεχτώ πως, μέσα σε λίγους μήνες, είχα κολλήσει απίστευτα με τον μπέμπη.

Aφού δεν είχα κατοικίδιο, χαιρόμουν που βρήκα επιτέλους κάτι να φροντίζω.
Αλλά μια μέρα, γύρισα από το σχολείο και δε βρήκα ΠΟΥΘΕΝΑ τον Αλφρέντο.

Έκανα άνω κάτω το σπίτι, αλλά ήταν άφαντος.

Η μόνη εξήγηση που μπορούσα να δώσω ήταν πως κάπου μου έπεσε και δεν τον πήρα χαμπάρι.

Πολύ στενοχωρήθηκα που έχασα την κούκλα μου, αλλά αυτό που με ανησυχούσε ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΟ ήταν μήπως η μαμά θεωρήσει πως δεν μπορεί να με εμπιστευτεί με τον αδελφό μου όταν θα γεννιόταν. Οπότε πήρα ένα γκρέιπφρουτ από το ψυγείο και του ζωγράφισα μια φάτσα με το μαρκαδόρο.

Τύλιξα το γκρέιπφρουτ σε μια πετσέτα κουζίνας και για τους επόμενους τρεις μήνες, έκανα πως ήταν η κούκλα μου.

Η μαμά κι ο μπαμπάς δεν κατάλαβαν τίποτα. Όμως εγώ είχα κατατρομάξει με την ιδέα πως ο ΑΛΗΘΙΝΟΣ Αλφρέντο θα έβρισκε το δρόμο να γυρίσει σπίτι και να με εκδικηθεί που τον εγκατέλειψα και τον αντικατέστησα με ένα φρούτο.

Για να λέμε την αλήθεια, ακόμη με στοιχειώνει αυτή η ιδέα. Είναι και ο λόγος που πάντα κοιτάζω αν είναι κλειδωμένο το παράθυρο προτού πέσω για ύπνο.

Ντρέπομαι λίγο που το λέω, αλλά και με το ΓΚΡΕΪΠΦΡΟΥΤ δέθηκα πολύ. Όμως ύστερα από λίγο άρχισε να σαπίζει και ο μπαμπάς κατάλαβε πως η μπόχα στο σπίτι προερχόταν από τον Αλφρέντο. 

Η μαμά δε φάνηκε να συγχύζεται πολύ που έχασα την κούκλα, αλλά πρέπει να προσθέσω εδώ ότι ποτέ δε με έχει αφήσει μόνο στο σπίτι με τον Μάνι για πάνω από δεκαπέντε λεπτά.

Το ημερολόγιο ενός Σπασίκλα 6: Μέρες Πανικού

Άγια Νύχτα, το τραγούδι τ' ουρανού

Υπόθεση
Την παραμονή των Χριστουγέννων του 1818, σ’ ένα τιρολέζικο χωριό, ο εφημέριος Γιόζεφ Μορ και ο μουσικός Φραντς Γκρούμπερ γράφουν αντίστοιχα τους στίχους και τη μελωδία για το τραγούδι Άγια Νύχτα. Όχι για να γίνουν διάσημοι, αλλά επειδή το εκκλησιαστικό όργανο είχε βλάβη και ως τη βραδινή λειτουργία έπρεπε να βρεθεί ένας ύμνος για την παιδική χορωδία με συνοδεία κιθάρας. Ωστόσο, το άσμα γρήγορα ξεφεύγει από τα στενά όρια του χωριού, χάρη σε ομάδες παιδιών όπως τα αδέλφια Στράσερ, που το τραγουδούν πρώτα σε πανηγύρια και έπειτα σε κοντσέρτα, ώσπου γίνεται γνωστό και αγαπητό σε ολόκληρο τον χριστιανικό κόσμο.

Χαρακτηριστικά
Εκδότης: Ψυχογιός
Συγγραφέας: Αγγελική Βαρελλά
Εικονογράφηση: Κατερίνα Παϊσίου 
ISBN: 978-960-453-292-6
Έτος 1ης Έκδοσης: 2007
Σελίδες: 43
Tιμή: περίπου 5 ευρώ
Ηλεκτρονική αγορά εδώ
Τάξεις: Β’, Γ’ 

Κριτική
Χριστουγεννιάτικο διήγημα από την Αγγελική Βαρελλά, που δραματοποιεί ένα άρθρο από την εφημερίδα τα Νέα (31-12-1981), σχετικό με την σύνθεση του ύμνου Άγια Νύχτα. Η γραφή είναι αρκετά απλή και οι σελίδες λίγες, ώστε να μην δυσκολεύουν τους μικρούς αναγνώστες. Ωστόσο, και παρά το ότι το κείμενο είναι ενδιαφέρον πληροφοριακά, το ύφος είναι αρκετά παλιομοδίτικο (βλ. απόσπασμα) και φοβάμαι ότι δύσκολα μπορεί να συγκινήσει σύγχρονα παιδιά. Τα στοιχεία παρόλα ταύτα είναι μεγάλα και το διάστιχο διπλό, ενώ υπάρχει έγχρωμη εικονογράφηση (που και αυτή παραπέμπει σε παλαιού τύπου εκδόσεις) σχεδόν σε κάθε δισέλιδο, ώστε ακόμη και παιδιά της Β’ τάξης να μπορούν να διαβάσουν την ιστορία ξεκούραστα.

Το βιβλίο θα το προτείναμε κυρίως σε παιδιά Β’ και Γ’ τάξης, που αρέσκονται σε ιστορίες με θρησκευτικό περιεχόμενο. 


Η συγγραφέας αναπαράγει με λογοτεχνικό τρόπο την πιο γνωστή εκδοχή του θρύλου γύρω από τη γέννηση του άσματος· ενός θρύλου που μόλις πρόσφατα καταρρίφθηκε. Στις μέρες μας, γνωρίζουμε πλέον ότι οι στίχοι γράφτηκαν σε άλλη πόλη και δύο ολόκληρα χρόνια πριν από τη μελωδία, ενώ το κομμάτι εγκαταλείφθηκε μετά την πρώτη του εκτέλεση για να ξαναβρεθεί 7 χρόνια αργότερα και σταδιακά να γίνει διάσημο από την οικογένεια Στράσερ. Όποιος ενδιαφέρεται να μάθει περισσότερα για την αληθινή ιστορία του τραγουδιού αυτού, μπορεί βέβαια να επισκεφτεί την Wikipedia ή το ίδρυμα Άγια Νύχτα.

Στην τάξη, ο συγκεκριμένος ύμνος μπορεί να αξιοποιηθεί στα θρησκευτικά, τη μουσική, τη γλώσσα (ελληνική ή ξένες), την ιστορία αλλά και ως δραστηριότητα γύρω από την διαφορετικότητα και την ειρήνη· σύμφωνα με πηγές, το «Άγια Νύχτα» ήταν το πιο δημοφιλές τραγούδι κατά την περίφημη χριστουγεννιάτικη ανακωχή του 1914, όταν Άγγλοι, Γάλλοι και Γερμανοί άφησαν τα όπλα, βγήκαν από τα χαρακώματα και ένωσαν τις φωνές τους στην κοινή σε όλες τις γλώσσες μελωδία του.

Ένα άλλο γερμανικό τραγούδι γεννημένο την ίδια εποχή, ο πιστός Ουσάρος, απολαμβάνει αντίστοιχο ρόλο στο κλασικό φινάλε της ταινίας του Kubrick Σταυροί στο Μέτωπο. 

 

 

Αξίες - Θέματα
Πίστη, Ανθρωπισμός, Μουσική, Χριστούγεννα


Εικονογράφηση

Απόσπασμα

Σ’ ένα μικρό χωριό του Τιρόλο, ο εφημέριος Γιόζεφ Μορ, καθισμένος μπροστά στο γραφείο του, έβλεπε σκεφτικός από το παράθυρό του το χιόνι να πέφτει πυκνό.

Και το μεν χιόνι αθόρυβα και απαλά έκανε τη δουλειά του ζωγραφίζοντας άσπρα τα πάντα, ο εφημέριος όμως ήταν φανερά ανήσυχος και δεν μπορούσε να δουλέψει.

Δεν είχε ακόμα ετοιμάσει το κήρυγμά του, ένα κήρυγμα που το ήθελε ξεχωριστό για να δονήσει τις ψυχές των πιστών που θα έρχονταν στη βραδινή λειτουργία, αλλά δεν ήταν μόνο αυτό που τον απασχολούσε. Το παλιό όργανο της εκκλησίας, που το επιδιόρθωναν τακτικά, είχε εντελώς χαλάσει. Ο επιστάτης είχε ακούσει ένα θόρυβο σαν κάποιος να το ροκάνιζε. Έτρεξε λοιπόν και βρήκε το φυσερό μισοφαγωμένο. Μήπως ήταν κάποιο ποντίκι που έκανε τη ζημιά; Όμως τι σημασία είχε ποιος έφταιγε; Σημασία είχε πως το όργανο δεν έβγαζε ήχο.

Για παραμονή Χριστουγέννων αυτό σήμαινε τέλεια καταστροφή. Οι ενορίτες του χωριού δεν μπορούσαν να διανοηθούν χριστουγεννιάτικη λειτουργία χωρίς όργανο. Στο ταπεινό χωριουδάκι τους καλλιεργούσαν τη μουσική με λατρεία.

Πού θα έβρισκαν όμως τέτοια ώρα ειδικό τεχνίτη να το επισκευάσει; Και πώς θα περνούσαν μέσα σε σιωπή τη λειτουργία;

Από τις σκέψεις του τον διέκοψε ξάφνου ένα επίμονο χτύπημα στην εξώπορτα του σπιτιού του.

Άνοιξε και απόρησε, σαν είδε στο κατώφλι του μια χωρική από την πιο απόμερη γωνιά της ενορίας του.

- Τι θέλεις τέτοια ώρα εδώ, Γαβριέλα;

- Η γυναίκα του καρβουνιάρη γέννησε, του απάντησε εκείνη τουρτουρίζοντας από το κρύο, παρόλο που ήταν καλά τυλιγμένη στο μάλλινο σάλι της. Μπορείτε να έρθετε μαζί μου να ευλογήσετε το μωρό;

- Και βέβαια μπορώ, είπε ο εφημέριος, αρπάζοντας βιαστικά από την κρεμάστρα τη μαύρη μπέρτα του. Έχωσε και το πλεχτό σκουφί του ως τ’ αυτιά και την ακολούθησε στη φτωχική γειτονιά όπου βρισκόταν το καλύβι του καρβουνιάρη.

Το χιόνι εξακολουθούσε να πέφτει, πυκνό και αθόρυβο.

Το μωρό, που ήταν φασκιωμένο και σκεπασμένο με μια ξεφτισμένη κουβερτούλα, κοιμόταν ήρεμο σαν αγγελούδι. Δίπλα στην ξύλινη κούνια του όρθιος τον περίμενε με σεβασμό ο καρβουνιάρης και παραδίπλα στο κρεβάτι, καταπονημένη αλλά γελαστή, η μητέρα. Και οι δύο ήταν απόλυτα γαλήνιοι και ήρεμοι.

Ο χώρος θύμισε στον εφημέριο το στάβλο όπου γεννήθηκε ο Χριστός. Σαν τη φάτνη του έμοιασε το φτωχικό καμαράκι του καρβουνιάρη. Η ευτυχία που έβλεπε ζωγραφισμένη στα πρόσωπα των γονιών του νεογέννητου τον πήγε πίσω στα παιδικά του χρόνια και ζωντάνεψε ένα μακρινό, ακαθόριστο όραμα από εικόνες. Λες και γέμισε σκάλες το καμαράκι· σκάλες που τρυπούσαν το ταβάνι κι ανέβαιναν στον ουρανό, με αγγέλους στο κάθε σκαλοπάτι να ψέλνουν «ωσαννά» και βοσκούς με κάπες ριγμένες στον ώμο να βλέπουν απορημένοι το θαύμα.

- Κύριε, ψιθύρισε ο εφημέριος συνεπαρμένος από το όραμα, σ’ ευχαριστώ που γεννιέσαι αυτή τη στιγμή στη φάτνη της καρδιάς μου.

Ευλόγησε το μωρό με άπειρη ευλάβεια, σαν να είχε απέναντί του τον ίδιο το Χριστό, ευχήθηκε στους γονείς του κάθε καλό, τυλίχτηκε στην μπέρτα του, άνοιξε ολόχαρος την ξύλινη πόρτα και βγήκε έξω στο αγιάζι.

Στην ανοιχτή χούφτα του πήγε και έπεσε μια χοντρή νιφάδα, μια νιφάδα στο σχήμα αστεριού.

Άγια Νύχτα, το τραγούδι τ' ουρανού

Η Βασούλα η μαγισσούλα... κάνει το σχολείο άνω -κάτω

Υπόθεση
Η Βασούλα αντιγράφει κάποια ξόρκια από το μαγικό της βιβλίο, με σκοπό να βοηθήσει την αγαπημένη της δασκάλα, που σήμερα κρίνεται από τον αυστηρό σχολικό σύμβουλο. Οι μαγικές λέξεις όμως έχουν απρόσμενες συνέπειες, κι έτσι στην τάξη προκαλείται ένας κακός χαμός. Μπορεί άραγε ένα τελευταίο ξόρκι να σώσει την κατάσταση;

Χαρακτηριστικά 
Εκδότης: Ψυχογιός
Συγγραφέας: Κνίστερ (Knister - Ludger Jochmann) 

Μετάφραση: Μαρία Αγγελίδου 
Εικονογράφηση: Birgit Rieger 
ISBN: 978-960-274-556-4

Τίτλος πρωτοτύπου: Hexe Lilli stellt die Schule auf den Kopf

Έτος 1ης Έκδοσης: 1994 (στα ελληνικά 2001)

Σελίδες: 73
Τιμή: περίπου 4 ευρώ
Ηλεκτρονική αγορά εδώ

Τάξεις: Γ’, Δ’

Κριτική
Μια πολύ χαριτωμένη ιστορία από τη σειρά Βασούλα η μαγισσούλα, της οποίας κυκλοφορούν μεταφρασμένες στη γλώσσα μας άλλες 6 (προς το παρόν) περιπέτειες. Πίσω στην πατρίδα της τη Γερμανία, η αντίστοιχη σειρά Hexe Lilli είναι πολύ δημοφιλής και μετράει πάνω από 20 τίτλους. Στην ιστορία μας, η μετάφραση δίνει ένα ανάλαφρο, πλούσιο σε διαλόγους κείμενο, που ρέει και δεν κουράζει τους μικρούς αναγνώστες, ενώ οι λέξεις και τα νοήματα είναι απλά και κατανοητά. Η εικονογράφηση είναι παρούσα (τουλάχιστον μια εικόνα ανά δισέλιδο) αν και ασπρόμαυρη και συνήθως απλώς συνοδευτική. Τα κεφάλαια κυμαίνονται μεταξύ 6 και 14 (που είναι μάλλον αρκετές) σελίδων καθαρού κειμένου, και δυστυχώς δεν έχουν ούτε τίτλους, ούτε κάποια μικρή βοηθητική περίληψη.

Θα προτείναμε το βιβλίο περισσότερο σε μαθητές της Γ’ και Δ’ τάξης, και ιδίως κορίτσια, που μπορούν ευκολότερα να ταυτιστούν με την ηρωίδα. Όλα ωστόσο τα παιδιά, ανεξαρτήτως φύλου και ηλικίας, θα διασκεδάσουν με τις χιουμοριστικές καταστάσεις στο κείμενο.

Ίσως την εποχή αυτή να ήταν πιο ταιριαστό να παρουσιάσουμε το η Βασούλα η μαγισσούλα μαγεύει τα Χριστούγεννα, η βασική δομή ωστόσο δεν αλλάζει: Η μικρή μάγισσα πάντα σημειώνει στο σκονάκι της κάποια ξόρκια που δεν τα γνωρίζει καλά, και με όχημα τις αγαθότερες προθέσεις του κόσμου, τα φέρνει όλα άνω – κάτω! Στο χριστουγεννιάτικο επεισόδιο την πληρώνει ένα πολυκατάστημα, ενώ σε αυτή την ιστορία αναστατώνεται το σχολείο της, με αποτέλεσμα η αγαπημένη της δασκάλα να κινδυνεύει να χάσει τη δουλειά της.

Το κείμενο φαίνεται να αρέσει αρκετά στα παιδιά, κάτι που από τη μία δείχνει ότι είναι καλογραμμένο και από την άλλη ότι η μόδα των μαγικών βιβλίων που φούντωσε πριν από 15 περίπου χρόνια, κρατάει ακόμα καλά.

Στους εκπαιδευτικούς το ανάγνωσμα θα φανεί διπλά χρήσιμο, αφού θα πάρουν μια γεύση του τι μπορεί να σημαίνει στην πράξη μια κακώς εννοούμενη αξιολόγηση. Καλή διασκέδαση!

Αξίες - Θέματα
Χιούμορ, Εκπαίδευση, Μαγεία

Απόσπασμα 

Η Βάσω παίρνει ανάσα. Επιτέλους! Όλοι ξαναβρίσκουν τον κανονικό τους εαυτό κι αρχίζουν και πάλι να φέρονται όπως πάντα. Ευτυχώς! Γιατί ο σύμβουλος είναι πια αποφασισμένος να κάνει τη δουλειά του. Να εξετάσει, δηλαδή, την κυρία Φαίδρα. Και σηκώνοντας το κεφάλι του από το σημειωματάριό του, λέει:

- Λοιπόν, στο μάθημά μας! Μα πριν αρχίσετε, κυρία Φαίδρα, θα ήθελα να κάνω μια ερώτηση στους μαθητές σας. Δε μου λέτε, παιδιά, σας αρέσει το σχολείο;

Οι συμμαθητές της Βάσως δεν περιμένουν αν τους ρωτήσει για δεύτερη φορά. Μουρμουρητά, ψίθυροι, σιγανές κουβέντες ακούγονται απ’ όλα τα θρανία. Και η Ναταλία, η καλύτερη μαθήτρια της τάξης, ανοίγει ξαφνικά το στόμα της κι απαντάει με δυνατή φωνή, χωρίς να σηκώσει το χέρι της:

- Α, μας αρέσει πολύ το σχολείο, κύριε σύμβουλε. Ιδίως τα διαλείμματα… Είναι καταπληκτικά! Μόνο που οι ώρες των μαθημάτων ανάμεσα στα διαλείμματα παραείναι μεγάλες… Και τις βαριόμαστε.

Τα παιδιά ξεσπάνε σε γέλια. Ακόμα κι η Βάσω γελάει. Μόνο ένα δεν μπορεί να καταλάβει: πώς τόλμησε η Ναταλία να πει τέτοια κουβέντα στο σύμβουλο; Η Ναταλία, που είναι τόσο φρόνιμη;

Ο σύμβουλος μένει ατάραχος και ρίχνεται πάλι με τα μούτρα στις σημειώσεις του. Η κυρία Φαίδρα ξεροκαταπίνει. Δαγκώνει τα χείλια της και προσπαθεί να μπαλώσει αυτά που δεν μπαλώνονται.

-Χαίρομαι που τα σημερινά παιδιά αγαπούν τ’ αστεία, λέει. Τέτοια λέγαμε κι εμείς, όταν ήμαστε στην ηλικία τους… Μόνο που δεν είχαμε το θάρρος να τα πούμε μπροστά στους δασκάλους μας και μπροστά στους συμβούλους…

-Εγώ αυτό δεν το λέω θάρρος, το λέω αναίδεια, την κόβει σοβαρός και αγέλαστος ο σύμβουλος.

-Δεν είναι έτσι η αναίδεια! τσιρίζει από τα πίσω θρανία ο Γιαννάκης.

- Μπα; γυρίζει ο σύμβουλος. Για πες μας λοιπόν εσύ, μικρές, πώς είναι η αναίδεια;

- Αναίδεια είναι να μην ξέρεις το μάθημά σου και να σηκώνεις το χέρι σου για να σε ρωτήσει η δασκάλα! έρχεται η απάντηση.

Ξανά γέλια. Ξανά φωνές. Ξανά φασαρία.

Ο σύμβουλος γράφει και γράφει και γράφει στο σημειωματάριό του. Η κυρία Φαίδρα έχει αλλάξει χίλια χρώματα. Κι η Βάσω έχει μείνει με το στόμα ανοιχτό. Ποιος; Ο Γιαννάκης! Ο μεγαλύτερος φοβητσιάρης της τάξης! Ο Γιαννάκης, που άλλες φορές δεν τολμάει ούτε ν’ ανοίξει το στόμα του! Και τώρα πάει η γλώσσα του ροδάνι! Δεν είμαστε με τα σωστά μας. Κάτι δεν πάει καλά εδώ. Κάποιο λάκκο έχει η φάβα. Κι αυτός ο λάκκος δεν μπορεί να οφείλεται παρά μόνο στα μαγικά της Βασούλας!

Το μυαλό της μικρής μάγισσας γυρίζει με χίλιες στροφές το δευτερόλεπτο. Με χίλιες χιλιάδες στροφές το δευτερόλεπτο. Με χίλιες χιλιάδες στροφές στο κλάσμα του δευτερολέπτου. Κι όση ώρα εκείνη σκέφτεται, η δύστυχη η δασκάλα της δεν τολμάει ούτε να κοιτάξει το σύμβουλο.

Τι γνώμη θα έχει σχηματίσει ο άνθρωπος για την ίδια; Για τους μαθητές της; Και τα παιδιά τι τα έπιασε σήμερα; Ποτέ άλλοτε δεν έχουν φερθεί με τέτοιον τρόπο! Η καημένη η κυρία Φαίδρα τα έχει χαμένα. Δεν ξέρει πια τι να κάνει. Κι έτσι αρχίζει το μάθημα.

- Παιδιά! λέει. Βγάλτε τα τετράδια της αριθμητικής σας. θα λύσουμε προβλήματα…

- Εγώ το δικό μου το ξέχασα στο σπίτι! φωνάζει ο Αριστοφάνης.

- Κι εγώ το ίδιο, φωνάζει ακόμα πιο δυνατά η Βάνα.

- Κι εγώ! κι εγώ! Κι εγώ!... ακούγονται τουλάχιστον άλλες δέκα φωνές.

Η Βάσω παρακαλάει από μέσα της ν’ ανοίξει η γη και να την καταπιεί. Θεέ μου, πόσο τη λυπάται την κυρία Φαίδρα. Ας μπορούσε να κάνει κάτι να τη βοηθήσει! Αλλά στο χαρτάκι της δεν έχει γραμμένο άλλο ξόρκι και το βιβλίο είναι στο σπίτι, κάτω από το κρεβάτι της.

Η κυρία Φαίδρα κοιτάζει το σύμβουλο. Ο σύμβουλος κοιτάζει την κυρία Φαίδρα. Η δασκάλα παίρνει τότε βαθιά ανάσα… και λέει:

- Καλά λοιπόν! Για να δούμε κάτι άλλο… Τα κεφάλια σας τα έχετε όλοι εδώ; Ή μήπως κάποιος ξέχασε το δικό του στο σπίτι;

Τα παιδιά γελάνε.

- Ωραία! Πολύ ωραία! Αφού έχετε όλοι εδώ τα κεφάλια σας, θα τα καταφέρουμε. Πάρτε μολύβι και χαρτί και θα λύσουμε όλοι μαζί τα προβλήματα που είχαμε…, λέει η κυρία Φαίδρα. Αλλά, για μισό λεπτό, συνεχίζει. Τώρα που το σκέφτομαι… νηστικό αρκούδι δε χορεύει. Πώς να δουλέψει το κεφάλι, όταν η κοιλιά γουργουρίζει; Γίνεται; Δε γίνεται!

Και πλησιάζοντας στην έδρα, ανοίγει την τσάντα της, ψάχνει και βγάζει από μέσα κάμποσα κατακόκκινα μήλα. Η δασκάλα τα παίρνει στα χέρια της, γυρίζει στα παιδιά και ρωτάει:

- Αν στο ένα μου χέρι έχω τρία μήλα και στο άλλο έχω δύο, πόσα είναι όλα μαζί;

- Πέντε! φωνάζει η Βάσω μ’ όλη της τη δύναμη. Και την ίδια στιγμή παγώνει και η ίδια με τη φωνή της. Που να πάρει! Ξέχασε να σηκώσει το χέρι της! Αλλά δεν το ‘κανε από κακό… Από τη βιασύνη της να βοηθήσει τη δασκάλα να κάνει το μάθημά της… ξεχάστηκε.

- Πέντε λοιπόν, λέει η κυρία Φαίδρα. Σωστά. Πολύ σωστά. Αλλά μόνο πέντε μήλα έχω; Τίποτα άλλο δεν έχω;

- Τι άλλο δηλαδή; ρωτάει μπερδεμένη η Βάση.

- Για σκέψου… Για σκέψου…, της απαντάει χαμογελώντας η δασκάλα. 

Η Βασούλα η μαγισσούλα... κάνει το σχολείο άνω -κάτω

Χτύπα ξύλο

Υπόθεση
Ένα μικρό, χάρτινο κουτάκι με γάλα, ξεκινάει από το πλησιέστερο ψυγείο για το μεγάλο ταξίδι της ανακύκλωσης. Θα το παρακολουθήσουμε σε κάθε του νέα μορφή, θα γνωρίσουμε τα μέρη απ’ όπου περνάει, τους διαφορετικούς κάθε φορά γείτονές του, αλλά και τις ελπίδες που το ίδιο τρέφει, μια μέρα να καταξιωθεί και να καταλήξει σε ένα ράφι βιβλιοθήκης!

Χαρακτηριστικά 
Εκδότης: Πατάκης

Συγγραφέας: Κατερίνα Σέρβη 
Εικονογράφηση: Αλεξάνδρα Αντωνοπούλου 
ISBN: 978-960-16-3844-7
Έτος 1ης Έκδοσης: 2011

Σελίδες: 40
Τιμή: περίπου 5 ευρώ
Ηλεκτρονική αγορά εδώ

Τάξεις: Α’, Β’, Γ'

Κριτική
Χαριτωμένη ιστορία από την τρίτη βαθμίδα της σειράς χωρίς σωσίβιο (Δελφινάκια – 800 λέξεις), που απευθύνεται σε νέους αναγνώστες με κάποια (πλέον) εμπειρία. Οι λέξεις είναι λιγότερο απλές από τα προηγούμενα επίπεδα, και κάποια κενά στη διήγηση ίσως δυσκολέψουν τους μικρούς αναγνώστες. Ωστόσο η πολύχρωμη εικονογράφηση συνεχίζει να είναι θεσπέσια και να συνοδεύει σε κάθε σελίδα το κείμενο. Στο τέλος του βιβλίου (δυστυχώς, αν με ρωτήσετε), αντί για παιχνίδια, περιμένει τους αναγνώστες μια δραστηριότητα ανακεφαλαίωσης με τα στάδια από τα οποία πέρασε ο ήρωας, και ένα quiz ερωτήσεων, μέσα από το οποίο θα ανακαλύψουν πόσο ευαισθητοποιημένοι είναι στα περιβαλλοντικά ζητήματα.

Το βιβλίο θα το προτείναμε κυρίως σε παιδιά Α’ και Β’ τάξης, θα μπορούσαν όμως να το διαβάσουν και μεγαλύτερα που αντιμετωπίζουν δυσκολίες και χρειάζονται ένα εύκολο κείμενο να ενισχύσει την αναγνωστική τους αυτοπεποίθηση. 

Η ιδέα που βρίσκεται πίσω από την ιστορία και τοποθετεί το ανακυκλούμενο αντικείμενο στο κέντρο της δράσης, είναι εξαιρετική και μπορεί να εισάγει πολύ έξυπνα τους μικρούς μαθητές στην έννοια της ανακύκλωσης (της διατήρησης της ύλης, κλπ.). Όπως προκύπτει αβίαστα από το κείμενο, οφείλουμε όλοι να ανακυκλώνουμε τις άχρηστες συσκευασίες, ώστε πέρα από τη βοήθεια προς το περιβάλλον, να μην τους στερούμε και ένα καλύτερο μέλλον! Καλό θα ήταν βέβαια κάποιος ενήλικας να εξηγήσει περισσότερα στο παιδί για τη διαδικασία της επαναχρησιμοποίησης και ανακύκλωσης, ώστε να μη βρεθεί το τελευταίο στη θέση να πετάει στην ανακύκλωση συσκευασίες που ακόμα χρειάζεται, μόνο και μόνο από τύψεις ή για να τις αφήσει να συνεχίσουν το καρμικό τους ταξίδι.

Κλείνοντας, για να αναφερθούμε και σε κάποια προβληματικά σημεία, μετά το μέσο της διήγησης, φαίνεται να δημιουργείται μια μικρή «κοιλιά» στην εξέλιξη, αφού η δράση βαλτώνει και η ίδια ιδέα επαναλαμβάνεται, κάτι που θα μπορούσε να κουράσει κάποιους αναγνώστες. Επίσης, το χιούμορ στο τέλος του βιβλίου πολύ δύσκολα θα γίνει αντιληπτό από τους μικρούς μας φίλους, χωρίς αυτό να είναι υποχρεωτικά αρνητικό.

Αξίες - Θέματα
Περιβάλλον

Απόσπασμα 

Μεσάνυχτα και η σιωπή στο ψυγείο απόλυτη.

Ακόμα και το μοτέρ, που έτσι κι αλλιώς ήταν

αθόρυβο, δούλευε απαλά, σαν να μισοκοιμόταν.

Ξαφνικά, ένας βαθύς αναστεναγμός ακούστηκε.

- Πάλι το μικρό κουτί του γάλακτος

αναστενάζει; ρώτησε αγουροξυπνημένος

ο χυμός πορτοκαλιού το διπλανό του, το

γιαούρτι.

- Μμμμ… έκανε εκείνο βαριεστημένα.

- Γιατί αναστενάζεις, γαλατάκι μου;

ρώτησε δυνατά ο χυμός.

- Ε, σσς!

- Γιατί φωνάζεις;

-Σεβασμός δεν υπάρχει; ακούστηκε από

κάθε θήκη, ράφι και συρτάρι του ψυγείου.

- Ζωή είναι αυτή; Τίποτα συναρπαστικό δε γίνεται εδώ μέσα.

- Τι θες να γίνει δηλαδή; απόρησε μία

μισοφαγωμένη σοκολάτα.

- Να κελαηδήσουνε

πουλιά, να φυσήξει αεράκι,

να πέσει βροχή, όπως στο δάσος…

απάντησε θλιμμένα το κουτί.

Μέχρι προχτές ήμουνα ξύλο,

κορμός δέντρου, πρόσθεσε κι

αναστέναξε ξανά.

- Τώρα κατάλαβα…, πήγε να

πει ο χυμός, μα τον διέκοψε

μια κατακόκκινη ντομάτα.

- Παιδί μου, μην ανησυχείς!

Σε μια δυο μέρες θα πας

στην ανακύκλωση κι όλα

θ’ αλλάξουν.

- Και τι είναι ανακύκλωση;

Χτύπα ξύλο

Όταν ο Βιβλιοπόντικας συνάντησε την Τίτα Γραβιέρα

Υπόθεση
Ο Βιβλιοπόντικας συναντάει τον έρωτα της ζωής του στην όμορφη ποντικίνα Τίτα Γραβιέρα, και αποφασίζει για χάρη της να αλλάξει επάγγελμα αλλά και καταναλωτικές συνήθειες.

Χαρακτηριστικά
Εκδότης: Πατάκης

Συγγραφέας: Βαγγέλης Ηλιόπουλος

Εικονογράφηση: Κιάρα Φεντέλε

ISBN: 978-960-16-1354-3

Έτος 1ης Έκδοσης: 2004

Σελίδες: 32
Τιμή: περίπου 4 ευρώ
Ηλεκτρονική αγορά εδώ

Τάξεις: Α’, Β’

Κριτική
Η συνέχεια στις περιπέτειες του μικρού Βιβλιοπόντικα, σε μια ιστορία 400 λέξεων που ανήκει στη σειρά χωρίς σωσίβιο (επίπεδο 2 - Ψαράκια). Η ηρεμία που αποπνέει η γραφή του Ηλιόπουλου και η απλότητα των μηνυμάτων, είναι στοιχεία που θα βοηθήσουν τους μικρούς αναγνώστες να κατανοήσουν το κείμενο και να το ολοκληρώσουν χωρίς δυσκολία. Η επιμέλεια της σειράς όπως έχουμε ήδη αναφέρει στις προηγούμενες παρουσιάσεις είναι ιδιαίτερα προσεγμένη, με την βραβευμένη, αυτή τη φορά, πολύχρωμη εικονογράφηση να αγκαλιάζει, να συμπληρώνει και να αναδεικνύει το κείμενο. Στο τέλος του βιβλίου συναντάμε αυτή τη φορά τέσσερις δραστηριότητες: έναν λαβύρινθο, ένα παζλ, ένα γρίφος αλφαβήτου και ένα παιχνίδι παρατηρητικότητας!

Το βιβλίο προτείνεται κυρίως σε παιδιά Α’ και Β’ τάξης, που επιθυμούμε να κατανοήσουν το πώς η φιλία (συντροφικότητα) μπορεί να μας βοηθήσει να αντέξουμε τις αναποδιές της ζωής. Όπως ισχύει και για τα υπόλοιπα βιβλία της σειράς, μπορούν να το διαβάσουν και μικρότερα παιδιά που προετοιμάζονται για το σχολείο ή μεγαλύτερα που αντιμετωπίζουν δυσκολίες και χρειάζονται ένα εύκολο κείμενο να ενισχύσει την αναγνωστική τους αυτοπεποίθηση. 

Η ιστορία του Βιβλιοπόντικα μοιάζει να ξεχωρίζει από τα άλλα κείμενα του επιπέδου, μια και είναι από τις ελάχιστες στις οποίες οι ήρωες δεν είναι νέοι μαθητές και η θεματολογία δεν έχει να κάνει άμεσα με την εκπαίδευση. Αυτό βέβαια δεν σημαίνει σε καμία περίπτωση ότι οι μικροί αναγνώστες θα δυσκολευτούν να ταυτιστούν με τους ήρωες, αφού θα βρουν αρκετά κοινά σημεία με τον ποντικούλη που κάνει μια νέα αρχή, αφού και αυτά πρέπει να προσαρμοστούν στη νέα «σχολική» ζωή τους, αλλάζοντας κάποιες παλιές τους συνήθειες. Επιπλέον, ο ανθρωπομορφισμός των ζώων δεν είναι κάτι ξένο προς αυτά, αφού τα συνοδεύει από τα πρώτα τους παραμύθια. Η σύνδεση με τον κόσμο των παραμυθιών γίνεται ακόμα πιο εμφανής, από συγκεκριμένα στοιχεία που εντάσσονται στη διήγηση: Ο ήρωας σε δοκιμασία, η υπερπήδηση εμποδίων με τη βοήθεια φίλων, η επανάληψη φράσεων (τι σκληρή που είναι η ζωή - άλλο δεν μπορώ το μαρτύριο αυτό), ο νόμος των τριών (όταν περνάει από τρία επαγγέλματα μέχρι να βρει εκείνο που ψάχνει), κλπ.

Αξίες - Θέματα

Υπευθυνότητα, Φιλία, Χιούμορ

Απόσπασμα 

Ο Βιβλιοπόντικας ζούσε στην τάξη

κι έκανε το βοηθό της δασκάλας.

Τα παιδιά του έδιναν για κολατσιό βιβλία

και περνούσε μια χαρά. Τίποτα δε θα είχε

αλλάξει στη ζωή του, αν δεν έκανε εκείνη τη βόλτα…

Ένα βράδυ για να ξεσκάσει, πήγε στη

γωνιά του διαδρόμου. Εκεί τη συνάντησε.

Ήταν μια ποντικίνα πολύ όμορφη.

Την ερωτεύτηκε αμέσως.

Ήθελε να ζήσουν για πάντα μαζί.

- Πώς σε λένε;

- Τίτα Γραβιέρα. Εσένα;

- Βιβλιοπόντικα.

- Παράξενο όνομα. Τι δουλειά κάνεις;

Ο Βιβλιοπόντικας δεν ήξερε τι να απαντήσει.

Να έλεγε: «Τρώω τα βιβλία που μου

δίνουν τα παιδιά»; Αυτό δεν είναι δουλειά.

Να έλεγε: «Δάσκαλος»; Αφού δεν ήταν!

- Ψάχνω, απάντησε. Είχε πράγματι

αποφασίσει να ψάξει για δουλειά.

Δουλειά σχετική με βιβλία, για να βρίσκει

κι ένα πιάτο φαΐ.

Όταν ο Βιβλιοπόντικας συνάντησε την Τίτα Γραβιέρα

Στον πίνακα!

Υπόθεση
Στον Πέτρο δεν αρέσει να τον σηκώνουν στον πίνακα. Κάθε φορά που νιώθει τον κίνδυνο να συμβεί κάτι τέτοιο, σκαρφίζεται διάφορα τεχνάσματα για να μείνει απαρατήρητος. Γίνεται όμως να τη γλιτώνει για πάντα;

Χαρακτηριστικά 
Εκδότης: Πατάκης

Συγγραφέας: Μαρία Παπαγιάννη 
Εικονογράφηση: Σοφία Τουλιάτου – Πέτρος Μπουλούμπασης 
ISBN: 978-960-16-2254-5
Έτος 1ης Έκδοσης: 2007

Σελίδες: 24
Τιμή: περίπου 4 ευρώ
Ηλεκτρονική αγορά εδώ

Τάξεις: Α’, Β’

Κριτική
Άλλη μια χαριτωμένη ιστορία 250 λέξεων (σειρά χωρίς σωσίβιο – Καβουράκια), που απευθύνεται φυσικά σε νέους αναγνώστες. Απλές λέξεις, μικρές προτάσεις, νοήματα ευκολονόητα. Η επιμέλεια είναι και πάλι ιδιαίτερα φροντισμένη, αφού σε κάθε σελίδα συναντάμε πολύχρωμη εικονογράφηση που δένει με το 2-3 σειρών κείμενο, και μας δίνει επιπλέον πληροφορίες με χιουμοριστικό τρόπο. Στο τέλος του βιβλίου, περιμένουν τους μαθητές δύο νέες δραστηριότητες. Η πρώτη, ωστόσο, μάλλον αδιάφορη, ζητάει από τους αναγνώστες –παρατηρώντας το εξώφυλλο- να ζωγραφίσουν την έκφραση που έχει ο πίνακας ανάλογα με το μάθημα στο οποίο εξετάζονται.

Το βιβλίο προτείνεται κυρίως σε παιδιά Α’ και Β’ τάξης, θα μπορούσαν όμως να το διαβάσουν και μικρότερα που προετοιμάζονται για το σχολείο ή μεγαλύτερα που αντιμετωπίζουν δυσκολίες και χρειάζονται ένα εύκολο κείμενο να ενισχύσει την αναγνωστική τους αυτοπεποίθηση. 

Στην τρίτη συνέχεια των περιπετειών του Πέτρου, η εικονογράφηση είναι από τις πιο εμπνευσμένες που έχουμε συναντήσει στη σειρά. Η όλη ιστορία ωστόσο, μοιάζει περισσότερο με σύντομο ανέκδοτο παρά με κείμενο παιδικού βιβλίου. Το τέλος της διήγησης μάλιστα, βρίσκει τον ήρωα στη χειρότερη δυνατή θέση (μακριά από την αυλή και όρθιο στον πίνακα που τόσο μισεί) αφήνοντας πιθανόν ένα αίσθημα ματαίωσης στον αναγνώστη.

Ιδιαίτερα οφέλη σε αξίες και στάσεις δεν είμαι σίγουρος ότι θα αποκομίσουν οι μικροί αναγνώστες από το κείμενο, εκτός αν το πάθημα του Πέτρου τους οδηγήσει στο να μη θέλουν να αποφεύγουν τον πίνακα. Σε αντίθετη περίπτωση, αν δηλαδή αποφασίσουν να ακολουθήσουν το παράδειγμά του ήρωα (όπως πολύ συχνά συμβαίνει όταν ταυτιζόμαστε με αυτά που διαβάζουμε), το βιβλίο τους παρέχει αρκετά πονηρά τεχνάσματα για να το επιχειρήσουν. Ας ελπίσουμε ότι το τελευταίο δεν θα συμβεί, και πως στο μυαλό των μικρών μαθητών θα γίνει η σύνδεση πως ο φυγόπονος τιμωρείται.

Αξίες - Θέματα
Υπευθυνότητα, Εκπαίδευση

Απόσπασμα 

Σε κάποιους

δεν αρέσουν

οι φακές,

σε άλλους τα

γιουβαρλάκια.

Σε άλλους δεν αρέσει να παίζουν με κάρτες

και σ’ άλλους να παίζουν με κούκλες.

Σε άλλους δεν αρέσει το ένα

και σ’ άλλους το άλλο.

- Περί ορέξεως κολοκυθόπιτα, λέει

η γειτόνισσά μας, η κυρία Λαμπρινή.

Ε, λοιπόν, εμένα

δε μ’ αρέσει

να σηκώνομαι

στον πίνακα!

Στον πίνακα!

Βιβλιοφάγος... κατά λάθος!

Υπόθεση
Ο Πέτρος θέλει να ταξιδεύει και να ζει φανταστικές περιπέτειες. Καθόλου όμως δεν του αρέσει να διαβάζει, ειδικά όταν τον πιέζουν να το κάνει με το ζόρι. Όταν ο θείος του ο ναυτικός φεύγει για την Κίνα, ο μικρός του ζητάει για σουβενίρ ένα κομμάτι της μακρινής χώρας. Μετά από λίγο καιρό, ο ταχυδρόμος του φέρνει σπίτι ένα βιβλίο. Θα αλλάξει άραγε τη στάση του προς το διάβασμα;

Χαρακτηριστικά 
Εκδότης: Πατάκης

Συγγραφέας: Μαρία Παπαγιάννη

Εικονογράφηση: Σοφία Τουλιάτου – Πέτρος Μπουλούμπασης

ISBN: 978-960-16-1931-6

Έτος 1ης Έκδοσης: 2006

Σελίδες: 24
Τιμή: περίπου 4 ευρώ
Ηλεκτρονική αγορά εδώ

Τάξεις: Α’, Β', Γ'

Κριτική

Μια ακόμα μικρή και χαριτωμένη ιστορία από τη σειρά χωρίς σωσίβιο (Καβουράκια – 250 λέξεις). Για μια ακόμη φορά έχει δοθεί προσοχή, ώστε οι λέξεις να είναι απλές και οι προτάσεις σύντομες, για να μην δυσκολεύονται οι νέοι αναγνώστες στα πρώτα τους βήματα. Η εικονογράφηση είναι ιδιαίτερα προσεγμένη, και συνοδεύει τις λίγες γραμμές κειμένου σε κάθε σελίδα. Αυτή τη φορά, τα κουίζ στο τέλος του βιβλίου είναι εντός θέματος, αλλά μάλλον εκτός κλίματος, καθώς προσωπικά το θεωρώ σχεδόν ακατόρθωτο ένας μαθητής Α’ δημοτικού να καταφέρει από τη ζωγραφιά ενός πυλώνα να αναγνωρίσει τον πύργο του Άιφελ και μάλιστα να πει πως βρίσκεται στο Παρίσι. Ο δεύτερος γρίφος αφορά αριθμητικές παραστάσεις με προσθαφαιρέσεις, οπότε πιστεύω ότι έστω και με δυσκολία ή εξωτερική βοήθεια, οι μαθητές θα ανταποκριθούν.

Το βιβλίο θα το προτείναμε κυρίως σε παιδιά Α’ και Β’ τάξης, θα μπορούσαν όμως να το διαβάσουν και μικρότερα που προετοιμάζονται για το σχολείο ή μεγαλύτερα που αντιμετωπίζουν δυσκολίες και χρειάζονται ένα εύκολο κείμενο να ενισχύσει την αναγνωστική τους αυτοπεποίθηση. 

Το δίδαγμα σε αυτό το κείμενο, είναι ότι με ένα βιβλίο μπορείς να ταξιδέψεις. Ίσως και μακρύτερα απ’ ό,τι με μια βάρκα. Επίσης, οι γονείς που θα το διαβάσουν, ίσως αντιληφθούν ότι δεν πρέπει να πιέζουν τα παιδιά να αγαπήσουν το διάβασμα, γιατί η πίεση τα οδηγεί στο άλλο άκρο. Η ανάγνωση είναι απόλαυση και μόνο ως τέτοια πρέπει να γίνεται αντιληπτή. Και πού ξέρει κανείς; Ακόμα και αν οι μέθοδοι που εφαρμόζουμε στο σπίτι και στο σχολείο αποτύχουν, μπορεί ένα τυχαίο γεγονός, (στην ιστορία είναι μια μπάλα που χτυπάει στο βιβλίο) να οδηγήσει τον μαθητή στον δρόμο της φιλαναγνωσίας.

Αξίες - Θέματα
Φιλαναγνωσία

Απόσπασμα 

Στον Πέτρο άρεσαν πολύ τα ταξίδια.

Ήθελε μόνο να ταξιδεύει.

Όταν ήτανε μικρός, έριχνε φύλλα στο

νερό για να τα βλέπει να ταξιδεύουν.

Μεγαλύτερος έφτιαχνε καραβάκια από

χαρτί, ακόμα μεγαλύτερος, καραβάκια

από ξύλο και πανί.

Όχι, δεν του άρεσε καθόλου το διάβασμα.

Όταν οι μεγάλοι του φώναζαν να ανοίξει

κανένα βιβλίο, αυτός δεν είχε χρόνο για

χάσιμο, ήθελε δράση, ήθελε μυστήριο,

ήθελε εξερεύνηση και περιπέτεια.

Ήθελε ταξίδια κι όλο ζήλευε το θείο του

το Νικόλα, τον καπετάνιο, που του έστελνε

μεγάλες κάρτες από τα ταξίδια του

σε χώρες μαγικές.

Βιβλιοφάγος... κατά λάθος!

Ποιος είναι ο αρχηγός;

Υπόθεση
Ο Πέτρος πηγαίνει στην Α’ τάξη και πρέπει να αρχίσει να μοιράζεται τα πράγματά του με τα δύο μικρότερα αδέλφια του, τον Ηλία και τον Παναγιώτη. Νιώθει όμως ότι ως μεγαλύτερος, εκείνος είναι ο αρχηγός της παρέας. Άλλωστε ορισμένα πράγματα τα κάνει καλύτερα από όλους... Τι θα συμβεί όμως όταν δώσει μια λανθασμένη οδηγία στα δύο αδέλφια του;

Χαρακτηριστικά 
Εκδότης: Πατάκης
Συγγραφέας: Μαρία Παπαγιάννη 
Εικονογράφηση: Σοφία Τουλιάτου – Πέτρος Μπουλούμπασης 
ISBN: 978-960-16-1095-5
Έτος 1ης Έκδοσης: 2004

Σελίδες: 24
Τιμή: περίπου 4 ευρώ
Ηλεκτρονική αγορά εδώ

Τάξεις: Α’, Β’

Κριτική
Χαριτωμένη ιστοριούλα από τη σειρά χωρίς σωσίβιο (Καβουράκια – 250 λέξεις), που απευθύνεται σε νέους αναγνώστες. Οι λέξεις είναι απλές και οι προτάσεις μικρές, για να μην μπερδεύουν τα παιδιά. Η επιμέλεια είναι ιδιαίτερα φροντισμένη, και σε κάθε σελίδα συναντάμε χαρακτηριστικές εικόνες με ζωηρά χρώματα, που αποδίδουν την ιστορία παράλληλα με το 2-3 σειρών κείμενο. Στο τέλος του βιβλίου, περιμένουν τους μαθητές ένας λαβύρινθος και ένας γρίφος αποκωδικοποίησης για (ίσως λίγο περισσότερο απ’ ό,τι χρειαζόταν) καλούς γνώστες της αλφαβήτου!

Το βιβλίο θα το προτείναμε κυρίως σε παιδιά Α’ και Β’ τάξης, θα μπορούσαν όμως να το διαβάσουν και μικρότερα που προετοιμάζονται για το σχολείο ή μεγαλύτερα που αντιμετωπίζουν δυσκολίες και χρειάζονται ένα εύκολο κείμενο να ενισχύσει την αναγνωστική τους αυτοπεποίθηση. 

Αν το κατάλαβα σωστά, η συγγραφέας θέλει με την αδιαμφισβήτητα χαριτωμένη ιστορία της να πει, πως μαζί με την εξουσία που μας δίνει η ηλικία και οι γνώσεις μας, οφείλουμε να γινόμαστε και περισσότερο υπεύθυνοι (βλ. Spiderman). Θεωρώ ωστόσο ότι το μήνυμα αυτό δεν περνάει με αρκετή σαφήνεια προς τους μικρούς αναγνώστες· ίσως και για το λόγο αυτό, το βιβλίο τούτο μου φάνηκε λιγότερο ολοκληρωμένο σε σχέση με άλλα της ίδιας σειράς.

Να αναφέρουμε κλείνοντας, ότι στο κείμενο παρουσιάζονται και κάποια τεχνάσματα για το πώς ένα παιδί μπορεί να δείξει περισσότερο σπουδαίο στους άλλους, π.χ. κρύβοντας τις φοβίες του ή υποκρινόμενο πως οι γνώσεις του είναι περισσότερες από τις πραγματικές. Ίσως να ήταν καλό κάποιος μεγάλος να συζητήσει με το παιδί πάνω σε αυτά τα ζητήματα, αφού διαβάσουν μαζί την ιστορία.

Αξίες - Θέματα
Υπευθυνότητα, Οικογένεια

Απόσπασμα 

Γειά σας!

Είμαι ο Πέτρος.

Τα αδέλφια μου είναι ο Ηλίας, ο μικρότερος

και ο Παναγιώτης, ο πολύ μικρότερος.

Από την ώρα που ήρθαν οι δύο σπόροι

στο σπίτι όλα άλλαξαν.

Παλιά ήταν όλα για μένα.

Τώρα όλα είναι στα τρία.

Ευτυχώς παραμένω ο μεγαλύτερος.

Δηλαδή ο αρχηγός.

Πηγαίνω στην πρώτη δημοτικού.

Εγώ ξέρω να διαβάζω. Εκείνοι όχι. Κατε-

βάζω τα βιβλία από τα ράφια. Κάνω πως

διαβάζω κι εκείνοι ρωτούν: «Τι γράφει;»

Ποιος είναι ο αρχηγός;

Άριστα 10!

Υπόθεση

Ένα μικρό κοριτσάκι προσπαθεί να πάρει Άριστα 10 στην ορθογραφία, αλλά όλες οι μέθοδοι που δοκιμάζει για να προετοιμαστεί, αποτυγχάνουν. Κι έτσι συνεχίζει να κάνει λάθη: τη μια φορά πέντε λέξεις, την άλλη τρεις… ώσπου μια μέρα, οι συμμαθητές της αποφασίζουν να την βοηθήσουν κρυφά από τη δασκάλα…

Χαρακτηριστικά 
Εκδότης: Πατάκης

Συγγραφέας: Βαγγέλης Ηλιόπουλος

Εικονογράφηση: Μαρία Τζαμπούρα

ISBN: 978-960-16-2255-2

Έτος 1ης Έκδοσης: 2005

Σελίδες: 24
Τιμή: περίπου 4 ευρώ
Ηλεκτρονική αγορά εδώ

Τάξεις: Α’, Β’, Γ'

Κριτική
Πολύ χαριτωμένη και διδακτική ιστορία για παιδιά της Α΄ τάξης. Οι λέξεις εύκολες, οι προτάσεις σύντομες και σαφείς, τα νοήματα απλά και κατανοητά. Η επιμέλεια είναι φροντισμένη, καθώς σε κάθε σελίδα το κείμενο δεν ξεπερνάει τις 3-4 σειρές, ενώ συνοδεύεται από πολύχρωμες, δροσερές και εκφραστικότατες εικόνες, που κάθε τρεις και λίγο αναλαμβάνουν εξ ολοκλήρου τα σκήπτρα και δίνουν στο παιδί την εντύπωση ότι διαβάζει κόμικ. Σε μια περίπτωση βέβαια, τα μπαλονάκια διαλόγου είναι σε σειρά που μπορεί να μπερδέψει κάπως τους μικρούς αναγνώστες, ωστόσο πρόκειται μάλλον για πταίσμα. Στο τέλος του βιβλίου, δυο παιγνιώδεις δραστηριότητες περιμένουν τους μαθητές, μια άσκηση ορθογραφίας και ένας αναγραμματισμός.

Το βιβλίο προτείνεται κυρίως σε παιδιά Α’ και Β’ τάξης, θα μπορούσαν όμως να το διαβάσουν και μικρότερα που προετοιμάζονται για το σχολείο ή μεγαλύτερα που αντιμετωπίζουν δυσκολίες και χρειάζονται ένα εύκολο κείμενο να ενισχύσει την αναγνωστική τους αυτοπεποίθηση. 

Το βιβλίο ανήκει στη σειρά χωρίς σωσίβιο και συγκεκριμένα στο επίπεδο 1 (Καβουράκια), όπου τα κείμενα περιλαμβάνουν μέχρι 250 λέξεις. Μέσα σε αυτό το ασφυκτικό εκφραστικά πλαίσιο, ο συγγραφέας καταφέρνει με αριστοτεχνικό τρόπο να δώσει ένα μάθημα ακεραιότητας και φιλοτιμίας στα μικρά παιδιά. Η ανώνυμη ηρωίδα, μπορεί να φτάσει στο αντικείμενο του πόθου της (το Άριστα) πολύ εύκολα αν παρανομήσει. Το μόνο που έχει να κάνει, είναι να αποδεχτεί τη βοήθεια των συμμαθητών της, που της δείχνουν αφειδώς την αλληλεγγύη τους στέλνοντας ραβασάκια από κάθε μεριά. Επιλέγει ωστόσο τον δύσκολο δρόμο της αρετής, και τελικά ανταμείβεται γι’ αυτό από τη δασκάλα της, που έτσι κι αλλιώς την παρακολουθούσε.

Μάλλον δεν θα ήταν κακό να το είχαν διαβάσει και ορισμένοι ενήλικες σε υπεύθυνες θέσεις.

Αξίες - Θέματα
Αξιοπρέπεια, Υπευθυνότητα, Εκπαίδευση

Απόσπασμα 

- Όλοι κάποτε

παίρνουν Άριστα 10

στην ορθογραφία.

Εγώ δε θα πάρω ποτέ;

Η δασκάλα μού χάιδευε τα μαλλιά

και μου κολλούσε στο τετράδιο ένα

αυτοκόλλητο, χωρίς να το αξίζω.

- Προσπάθησε! μου έλεγε κι εγώ έγραφα

πολλές φορές την ορθογραφία.

Την έγραφα σε χαρτόνια, που τα κολλούσα

στους τοίχους, έλεγα και στη μαμά

πώς γράφονται οι λέξεις, και τις έγραφα

με το δάχτυλο στον αέρα.

Όταν πήγαινα όμως στο σχολείο, ώσπου

να κυνηγήσω τη Ναταλία, να παίξω με τη

Δανάη, να πω ένα μυστικό στην Καλλιόπη,

ξεχνούσα την ορθογραφία.

- Έκανες πέντε λάθη.

- Μα οι λέξεις ήταν οκτώ.

Μόνο τρεις κατάφερα να γράψω σωστά;

Άριστα 10!